Podstawowym elementem technologii sitodrukowej jest rama z napiętą na niej siatką, rakiel i farba. Oczka siatki są zaklejone w miejscach niedrukujących i niezaklejone w miejscach drukujących, tworząc w ten sposób formę drukową.
A. farba B. rakiel C. miejsce drukujące D. miejsce niedrukujące E. rama F. podłoże drukowe G. nadruk
Tworzenie formy drukowej
Forma drukowa powstaje w urządzeniu zwanym kopioramą. Żeby stworzyć matrycę potrzebne są: rama, siatka, emulsja światłoczuła, projekt wydrukowany czarnym kolorem na przezroczystej folii, kopiorama, źródło światła UV.
Sito jest naciągane na ramę. Następnie jest pokrywane światłoczuła emulsją i suszone. Następnie jest umieszczane w kopioramie. Pomiędzy źródłem światła UV a sitem jest umieszczany projekt wydrukowany na przezroczystej folii. Czarny nadruk działa jak maskownica i nie przepuszcza światła UV. Te miejsca które nie zostaną naświetlone na sicie będą miejscami drukującymi ponieważ w tym obszarze nie zostaną zaklejone oczka siatki. Oczka siatki są zaklejane wszędzie tam gdzie na sito dociera światło UV. Po naświetleniu następuje wypłukanie emulsji światłoczułej
i siatka jest gotowa do drukowania.
A. źródło światła UV B. folia przezroczysta C. nadruk czarną farbą na folii D. miejsca niedrukujące/ naświetlone E. miejsca drukujące/nienaświetlone
Maszyny sitodrukowe
Maszyny sitodrukowe cechuje bardzo duża różnorodność. Ze względu na wygląd podłoża drukowego dzielimy je na :
Maszyny arkuszowe
Maszyny do drukowania na wstędze (zwojowe)
Maszyny do drukowania na podłożach nie płaskich (kształtki)
Rama formy drukowej jest wykonana z takich materiałów jak: aluminium, stal, tworzywo sztuczne, drewno. Siatka naciągana na ramę może być wykonana z materiałów naturalnych, syntetycznych lub z metalu.
Zastosowanie sitodruku
W tej technice można nakładać najgrubszą warstwę farby w porównaniu z pozostałymi technikami druku analogowego. Ta cecha jest szczególnie przydatna przy druku zdrapek loteryjnych, pasków magnetycznych, materiałów reklamowych, elektronicznych układów scalonych.
Technologię sitodruku stosuje się również do zadrukowywania papierów termotransferowych, z których wzory są przenoszone np. na koszulki.
Tą technika drukuje się również tapety.
Sitodruk stanowi około 40% produkcji drukowanej na foliach samoprzylepnych, na podłożach z tworzyw sztucznych około 20% i tyle samo na kartonie. Technika ta ma również duże zastosowanie do zadruku tkanin i metalowych podłoży.
Typowy zakład sitodrukowy posiada zwykle 2–4 maszyny zazwyczaj z nakładaniem ręcznym lub półautomatyczne. Jedynie 5% maszyn jest w pełni zautomatyzowanych. Do produkcji bardzo dużych nakładów stosuje się maszyny cylindryczne, lecz dotyczy to małej ilości drukarń.
Farby sitodrukowe
Farby olejowe (pokostowe) są stosowane na podłoża wsiąkliwe, głównie papierowe. Czas wysychania od kilku do kilkunastu godzin
Farby rozpuszczalnikowe, stosowane do druku na tworzywach sztucznych. Proces utrwalania przebiega bardzo szybko, ale konieczne jest stosowanie tuneli suszących.
Farby wodorozcieńczalne stosowane do drukowania na podłożach papierowych i z tworzyw sztucznych. Czas wysychania od kilku minut do kilku godzin. W tunelu suszącym w temperaturze 80˚ C.
Czas utrwalania ulega skróceniu do około 1 minuty
Farby chemoutwardzalne do których przed rozpoczęciem drukowania dodaje się utwardzacz. Po dodaniu farbę należy zużyć w stosunkowo krótkim czasie. Farby te charakteryzują się dużą przyczepnością do szkła, metali, ceramiki i tworzyw sztucznych.
Farby UV utrwalane sa w tunelach UV. Mają bardzo szerokie zastosowanie do prawie wszystkich rodzajów podłoży.
Farby plastizolowe. Ich głównym składnikiem jest żywica PVC i plastyfikator. Po nadrukowaniu na tkaninę nie mogą być prasowane. Często gruba warstwa farby jest wyczuwana podczas dotyku. Można tez spotkać bardzo wiele farb specjalnych takich jak: brokatowe, zdrapkowe, wodne typu akwarela, sublimacyjne, metaliczne, puchnące, odblaskowe, magnetyczne itd.
Pytania sprawdzające
- Wymień z jakich elementów składa się forma drukowa w sitodruku.
- Co to jest rakiel i do czego służy?
- Jak wyglądają elementy drukujące, a jak niedrukujące na formie drukowej?
- W jaki sposób powstają elementy drukujące i niedrukujące na formie drukowej?
- Jakie elementy są niezbędne żeby powstała forma drukowa?
- Do czego wykorzystuje się sitodruk?
- wymień rodzaje farb stosowanych w sitodruku?
- Co wiesz na temat farb plastizolowych?
- Co wiesz na temat farb chemoutwardzalnych?
- Co wiesz na temat farb rozpuszczalnikowych?
- Co wiesz na temat farb wodorozcieńczalnych?
- Co wiesz na temat farb olejowych?