Jest konieczne do wyko­na­nia, gdy z pro­jek­tu: Druku­je­my kolory spo­towe* Druku­je­my kolory np. 100% cyjan i 100% magen­ta I jest spełniony warunek: dwa różne kolory spo­towe styka­ją się ze sobą w pro­jek­cie. Na przykład tak:

Przy­go­towanie poszczegól­nych płyt w druku wyglą­da zatem tak:

Wyobraź sobie że masz dwie piecząt­ki i na każdej z nich jest pół koła, i masz zro­bić na kartce cały okrąg, który będzie się składał z dwóch różnego koloru połówek. Odbi­jasz jed­ną pieczątkę na kartce i jest ok, a potem próbu­jesz do niej dopa­sować drugą. Efekt może być różny…

Taka sama sytu­ac­ja ma miejsce w druku kiedy zami­ast pieczątek na podłożu drukarskim muszą dopa­sować się obrazy z różnych płyt drukowych. Prob­lemów z dopa­sowaniem moż­na uniknąć poprzez zro­bi­e­nie zalew­ki. Zalewka to pow­ięk­sze­nie obszaru odbi­janego ksz­tał­tu, w niez­naczny sposób lic­zony w  milime­tra­ch. Zasa­da jest zawsze taka sama: pow­ięk­szany jest jaśniejszy kolor. Dlat­ego jeśli jas­ny ksz­tałt jest pow­ięk­szany i jest on położony nad ciem­niejszym mówimy o nadlew­ce lub zalew­ce, jeżeli jas­ny ksz­tałt jest tłem i go pow­ięk­sza­my mówimy o podlew­ce.  Nieza­leżnie od tego czy jest to nadlewka czy podlewka efekt jest taki sam, uzysku­je­my obszar wspól­ny dla dwóch kolorów, niewiel­ki paseczek trze­ciego koloru wynika­jącego ze zmiesza­nia tych dwóch spo­towych.

Czy taka dodatkowa wartość,  w postaci pas­ka tego trze­ciego koloru nie niszczy pro­jek­tu? Otóż okazu­je się, że nie, bo znacznie gorzej (więk­szy kon­trast) wyglą­da­ją białe prześwity niezadrukowanego papieru. Dlat­ego, żeby ich uniknąć masku­je­my je zalewka­mi i podlewka­mi. Zalew­ki i podlew­ki moż­na wykon­ać samemu, odpowied­nio przy­go­towu­jąc pro­jekt do druku. W prak­tyce jed­nak robi to za nas opro­gramowanie RIP w drukar­ni­ach.

*kolor spo­towy Inaczej jest nazy­wany kolorem spec­jal­nym. Jeżeli w pro­jek­cie zaz­nacza­my obszary, które mają być wydrukowane kolorem spec­jal­nym oznacza to, że w drukarni jest otwier­ana pusz­ka z tym kolorem, inny­mi słowy został on przy­go­towany wcześniej i nie będzie uzyski­wany z mieszan­ki kolorów CMYK poprzez nadruk każdej z płyt.

Jeśli kolory spo­towe nie pow­sta­ją z pro­cen­towej mieszan­ki CMYK na etapie pro­jek­tu i druku to jak są twor­zone? Wg wzor­cowej pale­ty kolorów spec­jal­nych PANTONE MATCHING SYSTEM, która w wer­sji pod­sta­wowej posi­a­da 1761 kolorów. Ten sys­tem stał się bard­zo pop­u­larny a pale­ta kolorów stale rośnie. W 2020 r było dostęp­nych już 3026 kolorów. Z cieka­wostek: każdego roku fir­ma Pan­tone wybiera kolor roku. W 2020 został nim Clas­sic Blue, odcień przy­pom­i­na­ją­cy wiec­zorne niebo.

Pan­tone to wzornik kolorów wymyślony przez amerykańską fir­mę ale ten sys­tem bard­zo przyjął się w Europie. Bardziej niż europe­js­ki sys­tem – wzornik barw HKS ( skrót od pro­du­cen­tów farb: Host­mann-Stein­berg Druck­far­ben, Kast&Ehinger Druck­far­ben i H.Schmincke&Co.), którego założe­nia sa iden­ty­czne jak wzorni­ka Pan­tone.

Opra­cow­ano na pod­staw­ie:

Poligrafia Sztu­ka Tech­ni­ki Tech­nolo­gie. Pra­ca zbiorowa pod redakcją T.Dąbrowy, B.Jóźwiaka, L.Markowskiego, P.Ślebody. Wyd. COBRPP, W‑wa 2021 Andrzej Gołąb, Prak­ty­czny porad­nik poligraficzny, wyd. Helion, 2021

Pytania sprawdzające

  1. Wyjaśnij jakie sytu­acje powodu­ją, że jest potrze­ba wyko­na­nia zalew­ki w pro­jek­cie?
  2. Co nazy­wamy kolorem spo­towym?
  3. Czym się różni zalewka od podlew­ki?
  4. Co uzysku­je­my w efek­cie koń­cowym wyko­na­nia zalew­ki?