Miary typograficzne są to jed­nos­t­ki, które pow­stały dawniej, kiedy nie było jeszcze stosowanej jed­nos­t­ki dłu­goś­ci — metra. Sys­tem metryczny został wprowad­zony w Europie około 1795 roku. w tym cza­sie już od pon­ad 50 lat funkcjonował inny sys­tem miar opar­ty na jed­nos­tce zwanej stopą fran­cuską a następ­nie paryską. W 1737r Pierre Simon Fournier na bazie stopy fran­cuskiej opra­cow­ał sys­tem miar, który następ­nie został zmody­fikowany przez François Dido­ta i ten sys­tem jest nadal stosowany w poligrafii przy składzie tek­stu. Dlaczego po wprowadze­niu syte­mu metrycznego nie zaczę­to go stosować w drukowa­niu? W ciągu tych 50 lat kiedy obow­iązy­wał sys­tem miar stwor­zony na pod­staw­ie na stopy fran­cuskiej, pow­stawało wiele maszyn drukars­kich, których budowa była opar­ta na tym sys­temie i zmi­ana tej sytu­acji okaza­ła się zbyt kosz­tow­na do wprowadzenia.

Miary typograficzne nie są zatem miara­mi dziesięt­ny­mi. Pod­sta­wową jed­nos­tką tych miar jest punkt typograficzny a jed­nos­tka­mi pochod­ny­mi np. cyc­ero czy kwadrat.

1 punkt typograficzny odpowia­da w przy­bliże­niu 0,376 mm. Cyc­ero jest równe 12 punk­tom typograficznym, to w przy­bliże­niu 4,5mm. Jeden kwadrat odpowia­da 4 cyc­erom co daje 48 punk­tów typograficznych i odpowia­da 18mm.

W poligrafii stosowało się też miary oparte na sys­temie ang­iel­skim. Z Anglii były przy­wożone do Pol­s­ki maszyny drukarskie tzw. maszyny mono­typ­iczne. Ich budowa była opar­ta na ang­iel­skim sys­temie miar, w którym pod­sta­wową jed­nos­t­ka jest set. Zaczę­to więc ten sys­tem miar nazy­wać miara­mi mono­typ­iczny­mi od maszyn, które były wtedy uży­wane. W sys­temie tym wyróż­ni­amy jed­nos­tkę zbliżoną do punk­tu typograficznego, która nazy­wa się pica. (czy­taj paj­ka) 1 pica wynosi 0,3514mm

Pytania sprawdzające

  1. Co to są miary typograficzne.
  2. Ile mm ma 1 punkt typograficzny.
  3. Co to jest cyc­ero, ile ma punk­tów typograficznych a ile mm?
  4. Co to jest kwadrat, ile ma cyc­er, ile punk­tów typograficznych i ile mm?
  5. Co wiesz na tem­at miar mono­ty­powych?

Ćwiczenia utrwalające materiał

ćwicze­nie nr 1